Jezelf uitspreken
Hoe je stopt met je schuldig voelen als je zegt wat je denkt
Eindelijk zei je wat je dacht. Je woorden rolden eruit, helder en waar. Maar toen: een gezicht dat vertrok, een stilte die viel. En binnen een paar seconden was het er weer, dat zware, knellende schuldgevoel. Had je nu maar gewoon je mond gehouden.
De twijfelende vragen in je hoofd slaan toe: had ik het anders moeten zeggen? Was ik te direct? Heb ik haar gekwetst? Je verantwoordelijkheidsgevoel neemt het over en nu voel je je schuldig, omdat de ander zich niet prettig voelt. Jouw woorden hebben haar namelijk geraakt.
Waarom is er dat schuldgevoel en hoe zorg je ervoor dat je stopt? Dat lees je in deze blog.
“Je kunt niet bepalen hoe een ander jouw woorden ervaart”
Waarom schuldgevoel misleidend is
Je schuldig voelen, omdat je een ander hebt gekwetst, lijkt heel nobel. Het laat zien dat je om de ander geeft en dat je empathisch bent. Een fatsoenlijk mens. Toch?
Hoewel je het in eerste instantie misschien niet zou zeggen, heeft het hebben van schuldgevoel een heel ander doel. Het is een beschermingsmechanisme. Een manier om erbij te blijven horen. Door je schuldig te voelen, heb je het idee iets te kunnen repareren, zodat je niet buitengesloten wordt.
Met name vrouwen krijgen van oudsher de boodschap mee dat harmonie belangrijker is dan waarheid. Blijf lief, zacht en aardig. Zorg ervoor dat iedereen zich prettig voelt en als dat niet lukt, dan is dat jouw fout.
Door de angst voor afwijzing houden we vaak onze mond. En zeggen we het wel, dan worden we overspoeld door schuldgevoelens.
De illusie van controle door schuldgevoel
Als jij je schuldig voelt over iemands reactie, lijkt het alsof je nog alle controle hebt. Je kunt dingen goedmaken, uitleggen, verzachten. Zeggen dat je het zo niet bedoeld hebt. Je hebt invloed, tenminste, dat is wat je denkt.
Jij kunt echter niet bepalen hoe een ander je woorden ervaart. Misschien raken je woorden iets wat al pijn deed. Iets wat je zichtbaar maakte, wat bij de ander was weggestopt. Jij bent niet verantwoordelijk voor die pijn; je bent alleen de spiegel geweest waarin de ontvanger iets van zichzelf zag.
De enige manier om controle te houden en een ander niet te kwetsen, is door helemaal niets te zeggen en voorbij te gaan aan je eigen gevoelens en gedachten. Een beetje de omgekeerde wereld, toch?
Het verschil tussen schuldgevoel en verantwoordelijkheid
Er zit een verschil tussen je schuldig voelen en verantwoordelijk zijn. Bij je schuldig voelen, neem je verantwoordelijkheid voor wat van een ander is. De pijn die die woorden bij de ander aanraakte. Bij verantwoordelijkheid blijf je bij wat je deed, zonder jezelf te veroordelen.
Toen je iets zei, deed je dat vanuit een bepaalde intentie. Je wilde eerlijk zijn, helderheid brengen of een grens aangeven. De intentie is van jou. Hoe de ander de boodschap ontvangt, niet. Woorden kunnen nu eenmaal schuren.
Tip 1: Herken het reflexschuldgevoel
Schuldgevoel ontstaat vaak automatisch. Als je in je schuld gelooft, wordt het gevoel alleen maar sterker. Voel je schuldgevoel opkomen, pauzeer. Heel eerst eens even diep adem? Vraag dan jezelf af: heb ik echt iets verkeerd gedaan of voelt iemand zich gewoon geraakt? Door dit onderscheid te maken, leer je je steeds beter en makkelijker uit te spreken.
Tip 2: Maak van stilte je bondgenoot
Wanneer je merkt dat er spanning ontstaat door wat je zei, laat dan de stilte zijn werk doen. Zeg niet meteen sorry. Niet elke spanning hoeft meteen verzacht te worden. Door stil te zijn, geef je de ander de ruimte voor zijn of haar eigen proces. Wanneer je meteen gaat ‘repareren’, ontneem je de ander de kans om te voelen.
Met de volgende 3 tips leer je te stoppen met je onnodige schuldgevoel
Tip 3: Vervang ‘sorry’ door ‘dank je’
Wanneer een ander aangeeft gekwetst te zijn door je woorden, zeg dan geen ‘sorry’, maar zeg ‘dank je wel dat je dit deelt/zegt’. Op deze manier blijf je in een volwassen verbinding en maak je jezelf niet klein. Je erkent de ander, zonder daarbij jezelf tekort te doen.
Ook jouw stem verdient het om gehoord te worden
Schuldgevoel is zelden terecht. Meestal is het een sociaal gegeven. Een aangeleerd patroon, omdat je er graag bij wil horen. Om aardig gevonden te worden.
Laat je woorden niet temmen door andermans interpretaties. Je mag helder zijn. Je mag grenzen stellen. Je mag zeggen wat waar is, ook als dat ongemak brengt.
Klaar om jouw stem te bevrijden?
Spreekangst en schuldgevoel gaan vaak hand in hand. Door te leren onderscheiden wat van jou is en wat van de ander, ga je steeds gemakkelijker en ontspannen spreken. Mentale coaching helpt je hiermee. Daarom is dat een onderdeel van het traject dat ik je aanbied. Niet alleen handige tools (ook fijn) en quick fixes, maar de diepte in, zodat je je spreekangst blijvend aanpakt. Je niet meer terugdeinst om iets te zeggen, maar je dit voor altijd ontspannen en met een Stem vol Vertrouwen doet.
Benieuwd hoe je ontspannen kunt leren spreken? Ik nodig je uit voor een vrijblijvend gesprek. Geen druk, geen verwachtingen, gewoon samen verkennen wat je nodig hebt. Stuur even een mail naar manon@stemvolvertrouwen.nl of bekijk mijn aanbod.